آمبولیزاسیون چیست؟


آمبولیزاسیون (Embolization) یک روش درمانی کمتهاجمی است که توسط متخصص رادیولوژی مداخلهای انجام میشود. در این روش، با استفاده از یک کاتتر (لوله نازک و بلند)، مسیر خونرسانی به یک ناحیه خاص از بدن بهطور هدفمند مسدود یا کاهش داده میشود.
این کار باعث میشود:
اندازه تومور یا ضایعه کاهش پیدا کند
خونریزیهای داخلی کنترل شود
علائم بیمار کمتر شود
در بسیاری از موارد، نیاز به جراحی سنگین کاهش یابد یا کاملاً برطرف شود آمبولیزاسیون معمولاً تحت هدایت تصویربرداری (فلوروسکوپی، سیتیاسکن یا سونوگرافی) انجام میشود تا پزشک دقیقاً بداند ماده آمبولیک در کجا و به چه میزان تزریق میشود.
آمبولیزاسیون در بیماریها و شرایط مختلفی به کار میرود، از جمله:
فیبروم رحم (Uterine Fibroid Embolization – UFE)برای کاهش خونریزیهای شدید قاعدگی، درد لگن و کوچککردن فیبرومها.
تومورها و ضایعات عروقیمانند تومورهای کبدی (HCC)، برخی متاستازها و آنژیوماها.
خونریزیهای حادمانند خونریزی گوارشی، خونریزی پس از تصادف، پارگی عروق یا خونریزی پس از عمل جراحی.
مالفورماسیونها و ناهنجاریهای عروقیمثل AVM و AVF (ارتباط غیرطبیعی بین شریان و ورید).
واریکوسل و برخی واریسهادر برخی موارد با روش آمبولیزاسیون درمان میشوند.
آمبولیزاسیون شریان پروستاتبرای کاهش علائم بزرگی خوشخیم پروستات در برخی بیماران منتخب.
آمبولیزاسیون بهعنوان یک درمان کمتهاجمی، مزایای قابلتوجهی دارد:
کمتهاجمی بودن بدون برشهای بزرگ جراحی بدون نیاز به بیهوشی عمومی در اکثر موارد کاهش قابلتوجه درد و ناراحتی بعد از عمل.
دوره نقاهت کوتاهتر بازگشت سریعتر به فعالیتهای روزمره مدت بستری کوتاهتر (در بعضی موارد به صورت سرپایی یا یکروزه)
حفظ بافتهای سالم بهطور هدفمند، تنها عروق تغذیهکننده ضایعه مسدود میشوند. بافتهای سالم اطراف تا حد امکان حفظ میشوند.
امکان استفاده در بیماران پرخطر برای جراحی مناسب برای بیمارانی که به دلیل مشکلات قلبی، ریوی یا سن بالا، کاندیدای مناسبی برای جراحی باز نیستند.
کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی کاهش خونریزی کاهش درد کاهش فشار روی ارگانهای اطراف کوچک شدن ضایعه یا تومور در طول زمان.
قابل ترکیب با سایر روشهای درمانی.
میتواند همراه با جراحی، شیمیدرمانی یا رادیوتراپی استفاده شود و اثر آنها را افزایش دهد.(مثلاً در تومورهای کبدی، آمبولیزاسیون شیمیایی – TACE)
در حین انجام کار، به دلیل استفاده از بیحسی موضعی و داروهای آرامبخش، معمولاً بیمار درد قابلتوجهی احساس نمیکند.
بعد از عمل، ممکن است کمی درد یا احساس فشار در ناحیه درمان وجود داشته باشد که با داروهای مسکن کنترل میشود.
بسته به نوع ضایعه و محل آن، معمولاً بین ۱ تا ۳ ساعت طول میکشد. در برخی موارد پیچیده ممکن است زمان بیشتری لازم باشد.
بسیاری از بیماران ۱ روز در بیمارستان میمانند و سپس مرخص میشوند.
معمولاً بعد از ۲ تا ۷ روز میتوان به فعالیتهای روزمره سبک برگشت.
در فعالیتهای سنگین یا ورزش حرفهای، باید طبق نظر پزشک چند هفته احتیاط شود.
این موضوع کاملاً به نوع آمبولیزاسیون بستگی دارد:
در خونریزیهای حاد، نتیجه تقریباً بلافاصله (کنترل خونریزی) قابل مشاهده است.
در فیبروم رحم یا تومورها، کاهش اندازه ضایعه و علائم، طی چند هفته تا چند ماه بهتدریج رخ میدهد.
در اغلب موارد، خیر.
آمبولیزاسیون با بیحسی موضعی و همراه با تزریق داروهای آرامبخش انجام میشود.
فقط در شرایط خاص و طبق نظر تیم پزشکی ممکن است بیهوشی عمومی در نظر گرفته شود.